Çocuk Eğitiminde Reaktif ve Proaktif Yaklaşımlar-1

Mevcut aile yapısı içerisinde, çıkması muhtemel komplikasyonlar adına tedbirli olmakta yarar var. Sorun çözme teknikleri açısından reaktif bir yaklaşımdan ziyade proaktif bir yaklaşımın sergilenmesi yerinde olacaktır. Proaktif yaklaşımlar, sonuca tesir edecek hususların profesyonelce yönetilmesinde başat rol oynar. Bu nedenle proaktif insanlar süreç yönetiminin de maestrosudur.

Reaktif insan tiplemelerinde ise süreç yönetimi sıfırdır. Sorunlarla yüz yüze geldiklerinde hangi refleksi göstereceklerini bilmediklerinden depresif vetireler yaşanır. Bu yüzdendir ki reaktif toplumlarda, yaşanılan sıkıntılara karşı çözüm dataları olmadığından, sorumluluktan kaçmak için bireyler olabildiğince yetki devri yaparlar. Böylece süreç yönetiminin en önemli bileşeni olan organizasyon ise kuru bir kalabalıkla başbaşa kalır. İster bireysel ister toplumsal alanda olsun, kainatta cereyan eden hadiselerin gidişatına ait alâmetlerden yola çıkarak şuurlanma adına yol almayı öğrenmek mecburiyetindeyiz. Zira reaktif nazariyenin içindeki toplum, her felaketin içinde sıkıntılara gebe başka sarsıntılara da kapı açmış olacaktır.

Açık ve Kapalı Sistem

İçine Kapanık

Siz kendinizi iyi tanımlarsanız başkasının da sizi gözlemlemesine fırsat vermiş olursunuz. Bu durum açık ve kapalı sistem içerisinde fıtrata meyan hareket eden bireylerle iletişimde çok önemlidir.

İyi bir gözlemci olan açık sistem bireylerin, dışarıyla bilgi alışverişi çok hızlı olup, değişim peşinden gelir. Dışarıya daima açık zihin sergilediği için de virüs kapma riski daha fazladır. Neticede de bilgi çabuk eskir. Bu tarz çocuklarla ilgilenmede gelişimin önünden gitmeli ve kendini daima güncelleyebilmeli. Kadîm mefkûre anlayışını güncelleyerek yenileyerek daima gayret sarfedilebilmeli.

İçe dönük yaşama formatındaki kapalı sistemde ise etrafı surlarla çevrili bir kale gibi insanla karşılarsınız. Kalıcı izli alışkanlıklar gözlemlenerek kapalı sistem bireylerin hâlet-i ruhiyesi hakkında bilgi edinilebilir.

Davranışların mayasındaki alışkanlıklar halata benzer, her gün bir life ilmek atarken sağlamlaşma adına da yol alır durur. Nitekim insan açlıktan değil, alışkanlıktan ölür. Alışkanlıkların dışa vuruşları itibar alınarak bireyi muhatap alma,  sağlıklı çözüm yöntemlerini de ortaya çıkaracaktır. Bu nedenle de kapalı sistem bireylere emir vermeden bol bol soru sorarak teğet açılımlarla adım atmasına müsaade etmeli ve belki de iki ay gibi bir zaman zarfında  birebir ilgilenilmeli. Sabır ve ısrarı elden bırakmadan bir ilgilenme olsun ki entropilik bir durum söz konusu olmasın.

Sorunu ve sıkıntıları içselleştirip sahiplenen bireylerde oluşan entropi, kişiye hiç bir zaman da depar attırmayacaktır. Zira öldürmeyen sıkıntının, insanı daha da güçlendireceği akıldan çıkarılmamalıdır . Bu çerçevede insanlarla yol alırken , sıkıntıların kalıcı izale olması adına 'yaya hareketi' sergilenmesi yerinde olacaktır. Yani kapalı sistem bir mizacın açılmasına mühlet veren davranış inisiyatifini beklemek akıllıca olacaktır. Genellikle doğrudan yontarak muhatabı açmaya çalışma gayretinin beyhûde kalacağı unutulmamalıdır. Zira traş etmeden önce müşterisinin sakalını sabunlayan bir berber edasıyla hareket etmek fayda getirecektir.

Her şey Maddiyat mıdır?

"Antikacılık yapan genç bir adam, antika merakı sebebiyle Anadolu'nun en ücra köşelerini dolaşıyor ve gözüne kestirdiği malları yok pahasına satın alarak yolunu buluyordu. Kış kıyamet demeden sürdürdüğü seyahatler sırasında başına gelmeyen kalmamış gibiydi. Fakat, bu seferki hepsinden farklı görünüyordu. Yolları kapatan kar yüzünden arabasını terk etmiş ve yoğun tipi altında donmak üzereyken, bir ihtiyar tarafından bulunup onun kulübesine davet edilmişti. Yaşlı adam, antikacının yürümesine yardım ederken:

   - ‘Günlerdir hasta olduğumdan, odun kesmek için ilk defa dışarıya çıktım, meğer seni bulmak için iyileşmişim.’ dedi.

Diz boyuna varan karla boğuşup kulübeye geldiklerinde, antikacının beyaz göre göre donuklaşan gözleri faltaşı gibi açıldı. Odanın orta yerindeki kuzinenin etrafını saran üç-dört iskemle, onun şimdiye kadar gördüğü en güzel antikalar olmalıydı. Saatlerdir kar içinde kalan vücudu bir anda ısınmış, buzları bir türlü çözülmeyen patlıcan moru suratını ateşler kaplamıştı. Yaşlı adam, misafirini yatırmak için acele ediyordu. Ona birkaç lokma ikram edip sedirdeki yatağını hazırlarken:

   - ‘Bugün soba yakamadım evladım, ama bu yorganlar seni ısıtacaktır.’ dedi.

   Ev sahibi, yıllar önce vefat eden eşiyle paylaştıkları odaya geçerken, antikacı da tiftikten örülen battaniyelerin arasına gömüldü. Ancak bütün yorgunluğuna rağmen bir türlü uyuyamıyordu. Ertesi gün gitmeden önce ne yapıp yapıp o iskemleleri almalı, bunun için de iyi bir senaryo uydurmalıydı. Mesela, hayatını kurtarmasına karşılık ihtiyara birkaç koltuk satın alabilir ve eskimiş olduğu bahanesiyle dışarıya çıkarttığı iskemleleri, çaktırmadan minibüsün arkasına atabilirdi. Hatta onları kaptığı gibi kaçmak bile mümkündü. Yürümeye dahi mecali olmayan ihtiyar, sanki onun peşinden koşacak mıydı?

Genç adam, kafasındaki fikirleri olgunlaştırmaya çalışırken dalıp dalıp gidiyor ve rüzgarın sesiyle uyandığı zamanlar, kaldığı yerden devam ediyordu. Bu arada yaşlı adamın sabah namazına kalktığını farketmiş, hatta hayal meyal olsa bile odun parçaladığını duymuştu. Gözlerini açtığında, onun kuzine üzerinde yemek pişirdiğini gördü ve etrafına bakınırken, birden iskemleleri hatırladı. Hafifçe doğrulup çevresine baktı : Aman Allahım..! Antikalardan hiçbiri ortada yoktu.

İhtiyar kurt, herhalde planını hissetmiş ve belki de uykudaki konuşmasını duyarak onları emin bir yere kaldırmıştı. Sakin görünmeye çalışarak:

 - ‘İliğim kemiğim ısınmış, dedi. Çorbanız da güzel koktu doğrusu. Ama akşamki iskemleleri göremiyorum.’ dedi antikacı.

Yaşlı adam, odanın köşesine yığdığı iskemle parçalarından birini daha sobaya atarken:

- ‘İskemle dediğin, dünya malı be evladım’, dedi. ‘Biz misafirimizi üşütür müyüz?"

Gücün Peşinde!

'Bir mermer yontucusu, dağın tepesinde, kızgın güneşin altında, mermer yontmaktan son derece yorulmuş.  Kendi kendine söylenmeye başlamış: 

"Bıktım artık mermer yontmaktan. Hayat mı bu yaşadığım sanki? Devamlı mermer yontmaktan başka bir şey yapmıyorum. Yontmak zaten zor, bir de yetmezmiş gibi hep bu kızgın, yakıcı güneş! Ah! Güneşin yerinde olsam keşke. Ne güzel yükseklerde her yere hakim olacaktım. Işığımla her yeri aydınlatacaktım.” der.

Yontucunun dileği mucize eseri kabul olunur ve yontucu o an güneş olur. Dileği kabul edildiği için çok mutludur. Artık güneş kimliğiyle her tarafa ışık vermektedir. Fakat bu sırada bulutlar ortaya çıkar ve ışığını her yere yaymasına engel olur.  Bu duruma isyan eder:

"Şu basit bulutlar benim ışınlarımı engelleyecek kadar kuvvetli olduklarına göre güneş olmanın ne anlamı var. Mademki bulutlar bu kadar kuvvetli, keşke bulut olsaydım.” der.

Dileği kabul olur ve hemen bulut olur. Dünyanın üzerinde özgürce gezinmeye başlar, oradan oraya gider, yağmur yağdırır, toprağa bereket verir. Fakat birdenbire rüzgar çıkar ve bulutları dağıtır. Ve bu sefer de;

"Rüzgar nereden çıktı da geldi ve beni dağıttı, demek ki rüzgar daha kuvvetli. Öyleyse ben rüzgar olmak istiyorum." der.

Dileği yine kabul olur, güçlü bir rüzgar olur. Dünyanın üzerinde eser durur, fırtınalar estirir, tayfunlar meydana getirir. Fakat birdenbire önüne kocaman bir dağ çıkar ve ona mâni olur. Bunun üzerine de;

"Basit bir dağ beni durdurmaya yettiğine göre benim rüzgar olmanın ne anlamı var, keşke dağ olabilseydim" der.

Dileği kabul olur ve bir anda koca bir dağ olur. Bazı sesler duyar, ona durmadan vurulduğunu hisseder. Ondan daha kuvvetli olan, onu içten içe oyan.. Bir de bakar ki; gördüğü sadece küçük bir mermer yontucusudur.

Reaktif Bağlanma Bozukluğunda Anne!

Erken dönemde çocuğun gelişimsel bozukluk kapsamında değerlendirilen reaktif bağlanma türünün aileye bakan yönü bulunmaktadır. Genellikle 0-5 yaş arası dönemde anne-çocuk arasındaki rabıtanın tam teşekkül edememesinden kaynaklı bir bozukluk çeşididir. Çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılanmasında asli görev üstlenen annenin aktif olduğu bu süreçte umumiyetle çocuk bakımını kendisinin üstlenmesinde fayda vardır.

Reaktif bağlanma bozukluğu olan çocuklarda belirgin olarak şu durumlar görülür;

İçine kapanıklık,

Etrafındaki kişilere ve olaylara duyarsız kalma, 

Geç konuşmaya başlama,

Çok sık kendine göre hareketlerini tekrar etme,

Göz kontağı kuramama, 

Beslenme düzensizliği, 

Akranlarına karşı ilgisiz kalma,

Hareketli şeylere aşırı ilgi gösterme,

Kendine yaklaşılmasına müsaade etmeme,

Pasif aktiviteler olan televizyon ve bilgisayar başında fazla vakit geçirme,

Ev ortamındaki eşyalara zarar verme eylemi.

Bu durumlar genellikle 4 yaşına kadar anne yerine çocuğun bakıcılara muhatap olmasından kaynaklanır. Diğer taraftan da aşırı otoriter ve cezalandırıcı aileler ile, tutarsız aile yapısı, aşırı koruyucu ebeveyn tipi ve erken dönem anneden ayrılışlar ile çok genç anne olanların yetersiz ebeveynlik sergilemeleri bu bozukluklara mahal bırakacak etkenlerin başında gelir.

Reaktif bağlanma bozukluğunu sezemeyen aileler 5 yaşına kadar çocuktaki görülen belirtileri 'çocukluk' deyip geçiştirmektedirler.Oysa ki dikkate alınmayan bu süreç kalıcı hasarlara sebebiyet verebilmektedir.

Çocuğun korunmaya ihtiyacının sağlanması gerektiği bu dönemde, anne çalışıyorsa çok sık bakıcı değiştirmekten uzak durmalı , pedagojik açıdan anne çocuk bağlanmasının arızasız sağlanması , duygusal dilin etkin kullanımı, mobilizasyon araçlarından ziyade problem çözme yeteneğini yükseltecek oyunların oynatılması, dingin ve neşeli bir aile ortamının yansıtılması, sevgi ile birlikte sınırları bilecek limitlerin konulması, babanın anneye desteği ile birlikte çocuğun göz kontağı kurmasını sağlayacak temas dilini geliştirilmesi ve tüm bu davranış dillerinde annenin yalnız bırakılmaması elzemiyet kesbetmektedir.

Çocuğun erken yaş karşılaştığı güvenli bağlanma sorununun yol açtığı reaktif bağlanma bozukluğu, aile ortamında sağlanan huzur atmosferi ile kısa sürede giderilecektir.Unutmayalım ki duygusal tutunmayı sağlayamayan çocuğun güven aurası küçülür.

Herşeyi Sınırda Yaşama Kişilik Bozukluğu: Borderline

Çocukların gelişim dönemlerinden 1 ila 3 yaş arası süreçte kendilik algısı çok ehem arzeder. Bedensel tutunmanın zirvede olduğu bu dönemde çocuk bir taraftan ebeveynin yardımını istemlerken, diğer taraftan da kendi başına davranışlar sergileme gayreti içerisindedirler. Bu zaman diliminde anne babalar çocukların bu çabaları karşısında cezalandırıcı tavırlar içerisine girmemeleri gerekmektedir. Zira cezalandırıcı refleks çocukta şiddetli ayrılık korkusuna sebebiyet verir. Çocuğun kendilik algısı içerisindeki tutunma faaliyetleri akim kalmış olur.

Çocuğun duygusal paylaşım yaşayacağı süreçte ebeveynin yeterli çabayı gösterememesi sağlıklı bir benlik oluşmasına mahal vermeyecektir. Özellikle çocuğun hislerini ve davranışlarını göz ardı edecek bir yaklaşımdan aile uzak durmalıdır. Çocuğun benliğinin yapılanmasında attığı küçük adımları dikkate almayan ebeveyn sürekli desteğe gereksinimi olan bir bireye sahip olur.

Özellikle erken yaş dönemlerde çocuk aile içi yoğun çatışma içinde kalıyorsa ve duygusal paylaşımdan yoksunsa olumlu bir benlik yapısından mahrum kalabilmektedir. Bu durum gelecekte gün içerisinde dört mevsimi birden yaşayacak bir kişiğe büründürebilmektedir. Çok dingin ve sakin bir halet-i ruhiyeden saldırgan bir kişiliğe, gün içerisinde enerjik ve neşeli bir halden hayatından bezginliği ifade edecek bir yorgunluğa geçişi bu kişilikte gözlemleye başlarsınız. Genç erişkin dönemde de kişiler arası çatışma ve duygulanımda tutarsızlıklar hissedilir. Daha sonra kendini boşlukta hisseden bir birey olarak ani dürtüsel hareketler sergileyerek depresifleşebilmektedir.

Kimlik bozukluğunun yaşandığı böylesi dönemlerde bireyin gözünde çok mükemmel bir insan  bir gün sonra çok değersizleşebilmektedir. Öfke ve dürtüsel davranışların çıkıntı olarak görüldüğü bu süreçlerin temelinde 'borderline kişilik bozukluğu' vardır.Ani hal değişimlerinin yaşandığı bu süreç tam anlamıyla fırtınalı bir kişilik bürünümüdür. Kendilik durumunun sınırda olması bireyi çıkmaz bir vetireye sürükleyebilir.

Günümüz ailelerinin çocukların erken dönem bedensel ve ruhsal tutunma dönemlerinde sergiledikleri çabaları karşılıksız bırakmaması önem arzeder.Çocuğun kendini kabul ediş ve kendini sergileyiş sürecinde ailenin kayıtsız kalmaması olumlu benlik hamlesi olarak algılanır.  

Borderline kişilik bozukluğu çarpık aile yapısında, madde bağımlılığı yaşayanlarda, evladlık olanlarda , tutarsız ebeveyn dairesinde ve duygu dilinden mahrum aile ortamlarında görülme sıklığı maalesef yüksektir.

Ben Başkasına Göre mi Mutluyum?

İnsan çok olana sahip olunca mutluluğu yakalayamıyor. Sahip olduklarına yüklediği anlam , bir manada mutluluğuna da sirayet eder oluyor. Bu durum insanların sahip olmak istedikleri şeylere kendi istidatları ölçüsünde değil başkalarının istemlerine göre hareket etmesine sebebiyet veriyor.

Bebekler her şeye muhtaç ama ailesiyle mutlu iken , yetişkin her şeye sahip olmaya çalışırken huzurunu kaybetmekte. Bebek gibi sahiplenilmiş bir birey olmak ve sadece var olana entegre olmak insanı mutlu etmekte aslında. 

Çevrenin istemlerine ve dayatmalarına göre okul hayatını ve işini seçen bir nesil var günümüzde. Başkalarına göre yaşama gayreti de insanı mutlu etmeye yetmedi. Bireylerin kendi donanımı ve kabiliyetlerinin sahip olacağı huzur kaynağı hususları devre dışı bırakarak başkalaşma deformasyonu bugünün toplumunu bütün bütün huzursuz etmeye yetti.  

Günümüz içtimai hayatındaki huzursuz çağrışımlı insan kitlesinin artışı mutlu insanları da negatif etkilemeye başladı. Yetişkinlere düşen görev aileden başlayarak 'var olanın '  kendilerini mutlu ettiği bir cemiyet hayatının teşekkülüne su taşımak olmalı. 'Yok olana' sarfedilen amansız mücadele sahip olduklarının kad rü kıymetine gölge düşürmektedir.

Bugünün insanlarınına huzuru getirecek husus, sorumluluk duygusunun bireylere aşılanmasından geçmektedir. Zira birey sorumluluk almayınca kendisiyle meşguliyetini artırmış ve mutsuzluk sendromuna mübtela olmuştur.

Çocuklarınızın Pasif Kelime Dağarcığından Haberiniz Var mı?

İnsanların yabancı dil bilip bilmediği ile ilgili kullandığı bir replik vardır: 'anlıyorum ama konuşamıyorum'. Bildiğiniz bir çok sözcük olmasına rağmen kendiliğinizden o sözcükleri bir araya getirmekte güçlük çekersiniz ancak söylenince hatırlarsınız. İşte insanların bu edilgen iletişimde anladıkları sözcüklere 'pasif kelime dağarcığı' adı verilmektedir.

Sözcük hazinesi bireylerde iki şekilde neş'et eder. Biri dışarıdan duyarak ve okuyarak diğeri yazarak ve konuşarak. Bu iki temel beceriden birincisi 'pasif kelime dağarcığınızı' , ikincisi ise 'aktif kelime dağarcığınızı' ifade eder. Kelime dağarcığının temeli olan pasif kelime hazinesi edilgen durumda kazanıldığı için geliştirilmeye matuf ilk etaptır. Dikkat ederseniz gelişim çağındaki çocuklar bir nesne ile ilgili soruları defalarca sorabilmekredir. Bu durum bellekten çağrılacak kelimeye pekiştireç yapılmaya gayretin  ifadesidir.

Korunmaya muhtaç saf belleklerin evde, mahallede, okulda ve toplum içinde duydukları kelimeler ileride hortlamaya müheyya bir şekilde pasif kelime dağarcığına işlenmektedir. Günümüzde sözcük hazinesinin çok daraldığı ve avamlaştığı herkesin ma'lumu. Bu nedenle çocukların davranış diline etki edecek sözcük zenginliğinin insana yaraşır bir şekilde zerafetle sunulması elzemiyet kesbetmektedir. Çocukların çevrelerinden işittiği sözcük kalıplarının onun ruh dünyasındaki inşaasında sütun olabileceğini hatırdan uzak tutmamak gerekir. Toplum olarak zerafet ve nezaket medeniyetinin varisi olan bir üslubu çocuklara lanse etmek her yetişkinin vazifesidir. Bugünün çocuklarıyla yaşanılan sorunların kaynağı pasif kelime dağarcığından aktif kelime dağarcığına sıçrayaran kem sözlerin davranışlarda kalıplaşmış halidir. İnsan fıtratında -fayda-ya mazhar bir davranış modeli yazılı iken -zarar-a matuf hareketlerin tezahür etmesi kişilik bozukluğu emarelerini gösterir.

Ebeveyn olarak evde evladınızın pasif kelime hazinesine ekeceğiniz kelimelerden tutun da okul ve çevrede edineceği üsluplardan sorumlu olduğumuzu unutmayalım. Zira pasif kelime dağarcığına ekilen her diken, ileride davranış dejenerasyonuna da yelken açar.

 "Üç kişilik bir ailenin sabahleyin evden dışarıya çıkışı..."

[Birinci aile,

Baba: Sabah-ı şerifleriniz hayr'ola evin güzelleri!

Anne.Akıbetimiz hayr'ola.

Çocuk: Hayırlı sabahlar babacığım.

Baba: Rica etsem şu tuzluğu uzatabilir misin kızım.

Çocuk: Tabi ki babacığım.

Baba : Akşam hep beraber anneannengile gidelim mi kızım?

Çocuk : Yaşasın!!!

Baba : Ben çıkıyorum Allah'a ısmarladık...]

[İkinci aile,

Baba: Yine geç mi kalkdınız yav.

Anne: Zıbaracağına sen kalksaydın ya.

Çocuk: Ben kahvaltı yapmak istemiyorum.

Baba : Şu tuzluğu kafana bir salarsam..

Çocuk : Yemiyeceğim işte..

Anne : Zorlama çocuğu..

Baba : N'olacak anana çekmiş inadı. Ben çıktım...]

Sizce o evdeki çocuktan hangisi potansiyel mutlu adayı? Saygı olmayan evden 'saygı bekleyen' birey ortaya çıkar, saygı ahlakı gelişen evden 'saygı duyan' bireyler yetişir. Çocuklarınızın davranışlarına yön veren bellek çağrışımlarının merkezi pasif kelime dağarcığını temiz tutmaya çaba sarfetme zamanı...  

Bebeğinizin Çocukluk Kişiliğini Test Edin!

Dış uyarıcılara tüm reseptörlerini aktif tutan çocukların en büyük dayanağı anne-babalardır. Ebeveyn çocukların erken dönem yaşlarındaki hal ve davranışlarına dikkat kesilmekten çok 'bebeklik' deyip göz ardı etme yoluna giderler. İlk dört yaştaki bir çocuğun daha ruhsal doğumu gerçekleşmediğinden yetişkinler evladlarının eylem dilleri konusunda yetersiz kalabilmektedir.

Çocuğunuz belki de yaşam dolu ve kıpır kıpır hareketleriyle ağlamaktan çok hayatı yakalama telaşında ama siz onun farkına varmadan o heyecanı aktif tutacak formasyondan uzak durmaktasınız.Coşkusunu kıracak davranışlardan imtina edip bağlanma sürecini hızlandırabilirsiniz. Odasında parlak renklerden ziyade pastel renkler ve özellikle turuncu tonlarına bakan renkler kullanabilirsiniz.Sakinlik ve dinginlik özellikleri öne çıkan bebekler huzur ararken siz göremeyebilirsiniz. Gelecek adına hassas bir kişilik sizleri bekliyor olabilir. Odasında parlak renklerden ziyade pastel mavinin açık tonlarını yansıtabilirsiniz.Mızmız davranışlar ve çabuk öfkelenmeler ayrı bir sinyal unsuru olarak çocuk tarafından size sunulur ama siz onu ıskalayabilirsiniz.Odasında açık pastel renklerle birlikte dekorunda kırmızı materyaller heyecan katabilir. 'Benim dediğim olacak' tavrını inatla sürdüren bir çocuk, kendine has kuralları olan ve kararlı prototip bir geleceğin kişiliğinin emarelerini sergiliyor olabilir. Mekansal ve davranışsal anlamda ebeveynin denge ormasyonu bu süreçte etkili olacektır. Odasında pastel tonlarına ait açık zıt renkler etkileşimi artırabilir.Hassas bir çocuk ileride aşırı titiz bir fıtrata dönüşebilir.Aşırı koruyucu aile tipi davranışlardan uzak durun.İleride göreceksiniz ki tutarlı ve davranışlarında net olan bir evlad profili ortaya çıkmış. Odasında yine pastel açık tonlar ve dekorunda beyaz renk sizin etkileşiminizi arttıracaktır.  

Ve daha nice eylem dili çocukta tezahür etse de ebeveynin yapması gereken en önemli husus özellikle ilk dört yıl 'bağlanma' ya ket vurmamaktadır.Katıksız sevgisini beden dili ile yansıtan çocuğunuza vücut dilinizi ona sımsıkı sarılarak hissettirin. Unutmayın 'sevgi'nin yolu 'güven duymak'tan geçer. Bağlanamayan aileler ağlamaya kendini mahkum eder.

Aşağıdaki testi gözlemlerinize göre cevaplayınız. Kendinize dışarıdan bakarak çocuğunuza karşı ifade ettiğiniz davranış dilini yeniden gözden geçirin. Amaç 'farkındalık' oluşturarak gelecek dünyası olan bir çocuğun cevherini erken dönem yok etmemek... 

1)Çocuğunuzla kucaklaştığınız vakit size nasıl sarılır?
a*Sımsıkı ve çok neşeli bir şekilde
b*Hafif hafif dokunarak
c*Ürkekçe ama sımsıkı
d*Başımı , saçımı , kolumu çekerek
e*Sakince ve yumşak bir şekilde

2)Evde çocuğunuz sahip olduğu oyuncaklarına tepkisi nasıl  olur?
a*Oyuncakları ile oynarken ellerini çırpar ve genellikle mutludur.
b*Oyuncaklara kısa dokunuşlar yapar ve hevesi çabuk kaçar.
c*Yavaş oynar ve oyuncaklarını elinde dikkatlice tutar.
d*Oyuncaklarını bir yere çarpar ve çabucak kırar.
e*Sessizce oyuncaklarıyla uzun bir süre oynar.

3)Çocuğunuz eline almak istediği bir materyale ulaşamayınca ne yapar?
a*O materyale ulaşmak için elinden geleni yapar.
b*Çabucak vazgeçer ve mutsuz olur.
c*Hemen anne-babasına bakar ve yardım bekler.
d*Huysuzlaşmaya başlar ve elde etmek için zorlar.
e*Dikkatini başka neslere doğru çevirir ve unutur.

4)Çocuğunuzun uyku durumu nasıldır?
a*Mutludur,uyurken gülümsemesini hissederim.
b*Uykusu çok sık bölünür ve ağlayıp uyanır.
c*Uyanmasına rağmen anne-babasını yanında görünce tekrar uyur.
d*Tam uyuması biraz vakit alır.
e*Saatlerce huzurlu bir şekilde uyumaya devam eder.

5)Çocuğunuz ağlama durumu nasıldır?
a*Ağlaması bitince kısa zamanda neşelenebilir.
b*Uzun vakit içini çekerek ağlar.
c*Tedirginliği üzerindedir ve korkmuş şekilde ağlar.
d*Ağlama süresi uzun sürer.
e*Çok nadir ağlar ve hemen sakinleşir.

6)Çocuğunuzun banyo yaparken tepkisi nasıldır?
a*Suyun içinde eğlenmeyi sever ve mutludur.
b*Suyla arası iyi değildir ama yine de suda sakindir.
c*Suyun içinde çırpınmaya başlar.
d*Sudan korkarak hareket eder ve banyo yapma isteği yoktur.
e*Suyu görünce sinirlenmeye başlar ve ağlar.

7)Çocuğunuz müzik tınısı duyduğunda tepkisi nasıldır?
a*Neşelenir ve ellerini çırpmaya başlar.
b*Dikkatle dinlemeye başlar.
c*Kendisi de ses çıkarmaya başlar.
d*Herhangi bir sesten korkar ve rahatsızlığını belirtir.
e*Sese karşı genellikle tepki vermez.

8)Çocuğunuza dokunduğunuzda tepki vermesi nasıldır?
a*Rahatlar ve yavaş yavaş nefeslenir.
b*Karşılık verir ve o da dokunur.
c*İlgisi başka şeyde olur ve hiç farkına varmaz.
d*Gülümsemeye başlar ve neşeli olur.
e*Tepkisi net olmaz.

9)Çocuğunuz uzaktan sizi görünce nasıl tepki verir?
a*Çırpınmaya başlar ve yanımıza gelmek ister.
b*Neşelenir ve değişik sesler çıkartmaya başlar.
c*Anne-babasına bakarak huzurlu bir şekilde bekler ve izler.
d*Yalnız göz takibi yapar.
e*Kızgınlık belirtileri ile ağlamaya devam eder.

10)Çocuğunuz sizden ayrı kaldığı vakit nasıl tepki verir?
a*Geri döneceğimi bilir ve rahat bir şekilde durur.
b*Biraz üzülür ama ağlama yolunu seçmez.
c*Azıcık ağlar ve ama sonra sakinleşir.
d*Uzun bir süre ağlar.
e*Gider gitmez huysuzlaşmaya başlar.

[Test sonucu hakkında bilgi almak isteyenler iletişim formunu dodurarak ulaşabilir.]

Dikkat Eşiğinizi Ölçüyoruz!

Aşağıdaki gelişigüzel dizilmiş harfler arasından satır satır takip ederek 'a','b','d' ve 'g' harflerini altını çizerek bulmaya çalışın. Kendinizi hazır hissettiğinizde başlayabilirsiniz. 

Kaçar tane bulduğunuzu ve bitirme sürenizi dak/sn cinsinden bir köşeye yazın. Sonucu ana sayfamızda iletişim formuna işleyerek gönderebilirsiniz.

(6-10 yaş için 15 dakika / 11-15 yaş için 8 dakika / 16-25 yaş için 5 dakika / 26+ yaş için 4 dakika süre verilmiştir.)

.........................................................................................

a    e   p    z    n     z    s    u    a    h     v    k    l    a    s     l    b     f    o    u    o    e

r    v   b    p    m    i    b     i    r     b    s    m   n    t    d     a    u    f    e     f    k    a

e    k   ü    h    s    e     y    p   h    b     k    s    d    g    y    z    d    v    r     l     f    g

y   d    a    e    o    y    e    r    z     h     e    z    s    e    g    m   k    f     z    d    n   y

f    s    v    y    i    b     t    d    h    m    l     n    i    e    m    t    g    t     e    d    f    u

k   e    d    e    k    o    k    o    s     t     l     u    z    u   g    m    a    f    l     v    u    t

i    z    i     f    o    u    d    v    h     y    p    n    b    p   m   v    h    n    n    g    r    y

p   v    r     l    n    t     y    o    r     z     n    e    p    h    t    e    m   z    i     o    i   m

r    a    k    y   g    s     o    i    v     a     i    n    a     r    e    h    o    d   b     f    p   h

k   u    ı     s   y    g    u    e    m    k     l    l     e    g    v    g     r    l    p    e    t    e

e    i    t    e   l    r    n    z    f    u    d   b    m    s   h    d     k     u    f    d   s     m

s    l    v   e   t    e    p    l    n    g    v   g    e     t    l     r      n    e    u    g   y     s

b    o   k   e   h   b   u    k    r    g    f    u    d    o    h    o      r    a    n    i    a     v

i    o    s   g   y    l    a    r    o    i    f    b    z    m   e     l      h    p    z    n   z     r

o    ş    k   h  a   m   v    ğ    l    m   g   v    n    h    v    m    p    b    n    p   y   o

v    d   u   o   f    r    h    i    y    u    v    l    u    a    m   f      a    e    u    l    t      s

o    k   o   k   e    i   e    k    t     f    s     b   t     g    t     m    e    i     n    l    z     h

d    t    d   i    y   a   s    e    u    n    d    z    f    k    m    g    e    s     z    e    h     z

r    e    n   o   e   v   d    y    g    f    l     r    v    d     z    y    g    d     z    p   b     e

p    y   e   a    a   s   e    g    e    a    h    t    n    m    p     r    r     i     b    i    k     p

a    f     n    p    v     d    m    t     o    y   m   i    l    g    d    e    o    t    o    e    n     t

l    u     p    z    n     k     r     h    p    u   e    y    o   y    g    u   d    v    y    a    o     l

s    z    o     a    p     f     f      t    e    v    k    i    r    b    p    m  m   e    r    g    e     s

b    a    h    v    i      h     s     e    k    z    r    f    b    r    a    e    g    y    n    m  h     y

t    d     s    v    e     g     z     y    f    m   p    t     r   o    y    e    u    u   b    b    y     h

i    u     a    n    y     a     d     u   m   f     a    p   y   z    e     b   k    d    b    o    l     z

e    l     z    h    e     a     d     z    t     e    l     p    r   y    f    m   s    n    v    i    e     v

s    b     i    v    m    z     g    p    s    m    r    k    b   k    r    e    h    e    u    v   m    s

f    l      s    l     e     i      o    l    g     l     k    t    h   z    o    k    t    d    e    a     r    h

s   m     i    u    e     f      t     i    m    s    g    k    n   k    n    p   h    r    h    g    u     i

Çocuklarımızın Sağ Loblarını Aktivite Etmenin Püf Noktaları

Ebeveyn olarak çocuklarınızla 2 aylık bir süreç dahilinde uygulayanacağız aşağıdaki faaliyetlerle odaklanma, seçicilik, uyum problemi, muhakeme gücü , duygusal iletişim becerisi, empati, dikkat dağınıklığı , hayal gücü , davranış isteksizliği, motivasyon gibi konulardaki sorunların doğal olarak izale olduğunu görebileceksiniz;

1-Çocuğunuzu okula götürürken veya işyerinize giderken farklı yollardan gitmeyi deneyin.

2-Evde bozulmuş veya parçalanmış oyuncakları bir araya getirerek ailecek hafta sonu tamir değil yeni bir oyuncak yapma gayretine girin.

3-Saçınızı tararken sol elinizi kullanmaya , solak iseniz sağ elinizi kullanmaya çalışın.

4-Çocuğunuzun kısa bir videosunu çekin ve onunla birlikte seyredin.Olumsuz hiçbirşey ifade etmeden karşılıklı yorumlayın.

5-Hafta sonu ailecek fotoğraf çekin. Ailenin her bir ferdinin çektiği fotoğraf olsun.Akşamleyin beraberce fotoğraf ayrıntılarını keşfetmeye bakın.

6-Hafta sonu çocuğunuzla doğa yürüyüşü yapın. Ancak engebeli yerler tercih etmeyi unutmayın.Mevsimi gelince birlikte uçurtma yapın ve uçurun.Bırakın çocuğunuz doyasıya gökyüzünde idare ettiği bir nesneyi tutsun.

7-Bir hafta sonu ailecek soy ağacınızı yapmaya çalışın.
8-Türk zeka ve strateji oyunu olan mangala gibi oyunlar oynayın.
9-Hergün çocuğunuzla birlikte İngilizce 5 kelime öğrenin.
10-Hafta sonu yürüyüşünüzde manzarası güzel bir yere bağdaş oturun ve çocuğunuzla birlikte gözünüzü kıpmadan bütünsel bakmaya çalışın.Ve manzaraya sırtınızı dönerek ailenin her bir ferdinin neler gördüğünü karşılıklı olarak dinleyin.Nereleri ıskaladığınızı birlikte keşfedin.
11-Kendizin iki hafta içinde giymediğiniz bir renkte elbise , aksesuar , gömlek takının.
12-Ailecek dairesel oturararak kelime oyunu oynayın. Her kelime hangi harfle bitiyorsa saat yönü çerçevesinde sıradaki  o harfle yeni bir kelime türetmesine imkan verin.
13-Çocuğunuzun zihin haritaları ile çalışmasını sağlayın.
14-Enstrumantal müzik dinleyin.
15-Akıllı telefonunuzdan 5 numarayı ezberleyin.
16-Arabanın hep aynı tarafına oturmayın.Cuma namazında hep aynı bölgeyi tercih etmeyin.
17-Her hafta ebeveyn olarak çocuklarınızla istişare yapmayı gelenek haline getirin. Gündem 1 tane bile olsa mutlaka o gün toplanın.Çocuklarınızın kararlarına istişarede saygı duyun ve ailecek aldığınız kararları esnetmeyin.

Ailecek Zihinsel Performansımızı ve Yaşam Kalitemizi Yükseltecek 17 Egzersiz

Vücudumuzun santrali konumundaki beyin günümüzde rantabl kullanılamama sıkıntısı çekmektedir. Yaradan tarafından bahşedilen beyin, günümüzde nasıl kullanılması gerektiği konusunda sıkıntı çekmektedir. Zira bugünün insanı zihinsel verilerini beynin kapasitesi ile ilintili tutmaktadır. Aslolan beynin çapı değil israf ettiğimiz ve  atıl bıraktığımız beyin alanlarıdır.

Yaradan tarafından baş tacı masabesinde ehemmiyete layık diye insaoğlunun başına yerleştirilen beyin, günümüzde pervasızca kullanılıyor desek yanılmayız. %25lik oksijen tüketimine sahip beynimizin iki yarımküresinden sol bölüm  vücudumuzun sağ tarafını , sağ bölüm ise sol tarafını kontrol etmekle vazifelidir. Bu asimetrik çerçevede denilebilir ki sadece sol lobu çalışan veya yalnız sağ lobu çalışan insan yoktur, beynin her iki tarafını da nasıl kullanacağını bilemeyen insan vardır. 

Yaşam kalitenizi yakalamada önemli bir mihenk taşı olan günlük davranışların niteliğini artırmanın kaynağı beynin rantabl kullanılmasıyla alakalıdır. Günlük hayatınıza rabtedeceğiniz ve ailecek yapacağınız küçük  aktiveler ile 2 aylık bir zaman diliminde özellikle sağ beynin reflekslerine muhatap olabilirsiniz.Nitekim günümüz eğitim modelinde sol lobun faaliyetine cevap verdiği alanlarda yerini alan çocuklarımız bilgi hamalı olma sürecine çoktan girmiş bulunmakta.Unutmayalım ki çocuklarımız bilginin hamalı olmak için değil 'bilgiye nasıl erişilebilir' becerisini kazanmak için eğitim alır.

Ebeveyn olarak çocuklarınızla 2 aylık bir süreç dahilinde uygulayanacağız aşağıdaki faaliyetlerle odaklanma, seçicilik, uyum problemi, muhakeme gücü , duygusal iletişim becerisi, empati, dikkat dağınıklığı , hayal gücü , davranış isteksizliği, motivasyon gibi konulardaki sorunların doğal olarak izale olduğunu görebileceksiniz;

1-Çocuğunuzu okula götürürken veya işyerinize giderken farklı yollardan gitmeyi deneyin.

2-Evde bozulmuş veya parçalanmış oyuncakları bir araya getirerek ailecek hafta sonu tamir değil yeni bir oyuncak yapma gayretine girin.

3-Saçınızı tararken sol elinizi kullanmaya , solak iseniz sağ elinizi kullanmaya çalışın.

4-Çocuğunuzun kısa bir videosunu çekin ve onunla birlikte seyredin.Olumsuz hiçbirşey ifade etmeden karşılıklı yorumlayın.

5-Hafta sonu ailecek fotoğraf çekin. Ailenin her bir ferdinin çektiği fotoğraf olsun.Akşamleyin beraberce fotoğraf ayrıntılarını keşfetmeye bakın.

6-Hafta sonu çocuğunuzla doğa yürüyüşü yapın. Ancak engebeli yerler tercih etmeyi unutmayın.Mevsimi gelince birlikte uçurtma yapın ve uçurun.Bırakın çocuğunuz doyasıya gökyüzünde idare ettiği bir nesneyi tutsun.

7-Bir hafta sonu ailecek soy ağacınızı yapmaya çalışın.
8-Türk zeka ve strateji oyunu olan mangala gibi oyunlar oynayın.
9-Hergün çocuğunuzla birlikte İngilizce 5 kelime öğrenin.
10-Hafta sonu yürüyüşünüzde manzarası güzel bir yere bağdaş oturun ve çocuğunuzla birlikte gözünüzü kıpmadan bütünsel bakmaya çalışın.Ve manzaraya sırtınızı dönerek ailenin her bir ferdinin neler gördüğünü karşılıklı olarak dinleyin.Nereleri ıskaladığınızı birlikte keşfedin.
11-Kendizin iki hafta içinde giymediğiniz bir renkte elbise , aksesuar , gömlek takının.
12-Ailecek dairesel oturararak kelime oyunu oynayın. Her kelime hangi harfle bitiyorsa saat yönü çerçevesinde sıradaki  o harfle yeni bir kelime türetmesine imkan verin.
13-Çocuğunuzun zihin haritaları ile çalışmasını sağlayın.
14-Enstrumantal müzik dinleyin.
15-Akıllı telefonunuzdan 5 numarayı ezberleyin.
16-Arabanın hep aynı tarafına oturmayın.Cuma namazında hep aynı bölgeyi tercih etmeyin.
17-Her hafta ebeveyn olarak çocuklarınızla istişare yapmayı gelenek haline getirin. Gündem 1 tane bile olsa mutlaka o gün toplanın.Çocuklarınızın kararlarına istişarede saygı duyun ve ailecek aldığınız kararları esnetmeyin.

Yukarıdaki aktiviteleri bir yük gibi görmeden aile olarak yaşam kalitenizin ve zihinsel performansınızın artmasına vesile olacak bir faaliyet zinciri olarak yapmaya çaba sarfedin.Unutmayın beyninin sol lobunu aktif kullanan insanlarda rahatım bozulmasın mülahazası çok yüksektir. İşler yolunda repliği onlar için bulunmaz hint kumaşıdır. Bu tip insanlar genellikle de yeniliğe karşı kapalıdır. Yenilik macera gerektirdiği için de cesaret edip korkuyla başbaşa kalmaya yeltenmezler!

Çocuğumuz İle İlgili Problemlerin Kaynağı;Beyni Rantabl Kullanamama!

Günümüzde nörodejeneratif yani beyin hücrelerindeki kayıp ile seyreden bir beyin hastalığı parkinson ve beynin bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayıplara neden olan demans hastalığının enlerinden alzheimer hastalıkları ilginçtir ki, dünyadaki doğum oranları ile aynı seviyede büyümektedir. Bunun sebebi Yaradanın insanoğluna verdiği müthiş mekanizma olan beynin rantabl kullanılamamasından kaynaklandığı gerçeğidir. 'Beynin sihirli gücü' gibi cümleleri kullanmak için arzetmiyorum bu ifadeleri. Kişinin farkındalık eşiğine dokunmak için ifade ediyorum.

Selfie ile kendi simasına ve suretine aşkını yaşayan günümüz toplum insanı kendini tanımakta güçlük çekmektedir. İnsanların farkındalık eşiğinden uzaklaştığı günümüzde yaşam kalitesini nitelikçe arttırmak için ifade edeceğim beyin ile ilgili bedensel ve ruhsal mülahazalar üzerinde işin bilimselliğinden ziyade problemlerimizin kaynağına dikkat çekeceğim.

İnsan davranışlarının güç kaynağı olan beyin alanı içinde kullanmadığımız alanların bireylerin kabiliyetlerini de etkilediği aşikar. Hayat kalitesi ile doğrudan ilintili olan bu meselede çocuklarımızın beynini etkin ve verimli bir şekilde nasıl kullanması gerektiğini ifade ederek günümüz problemlerin kaynağına da inmiş olacağız. Bu çerçevede aile çocuğundaki bazı sorunların kaynağını öğrendikten sonra da farklı etkinliklerle beyin alanlarını aktivite etmiş olacak.Çocuğunuzun dikkat dağınıklığı, unutkanlık , duygu dilinin eksikliği, muhakeme gücünün zayıflığı, sebat eşiğinin zayıf oluşu gibi problemlerin yavaş yavaş giderildiğini görerek kısa zaman diliminde %60 etkisini görecekseniz.

Öncelikle insan beynini yüzeysel olarak tanımakta fayda var.Beynin sağ ve sol lob olmak üzere iki bölümden oluştuğu herkesin malumu. Mevcudun üzerinden çalışan 'sol bölüm' bugünkü neslin otomatiğe bağlandığı ezberci mantıkla hareket eder. 'Sağ bölüm' ise gelecekle ilgili hayallere yelken açarak muhakeme gücünün artı yaptığı yer olarak karşımıza çıkar.

Basit bir testle ;

*Ellerinizi birleştirdiğinizde, sağ baş parmağınız altta mı?Üstte mi?

Üstte ise sizde sağ beynin hakim olması ihtimali var.

*Gördüğünüz insanların ismini mi hatırlarsınız?Yüzünü mü?

İsmini hatırlıyorsanız sizde sol beynin hakim olması ihtimali var.

*Elinizi ileri uzattığınızda işaret parmağınızın ucuna sol gözünüzü kapatarak bakın, bir de sağ gözünüzü kapatarak bakın. Parmağınız hangi bakışınızda yer değiştirdi?

Sol gözünüzü kapatınca yer değiştirdi ise de büyük ihtimal sağ beynin hakim olduğu bir bireysiniz.

Günümüzde sol beyin ağırlıklı verilen eğitim sisteminde sağ beynin işlevini sol bölümü üstlenmesinden dolayıdır ki çocuklarımızın okul  performansı düşüktür. Her iki lobun işlevselliği için adım atmak gerekir ki , 'benim çocuğum sol beynini kullandığından böyleymiş' çaresizliğinden uzak durmuş olalım.

Amacımız Yaradanın verdiği beyin nimetini gayesi nispetinde ve israfsız bir şekilde kullanabilme beceresini sağlamaktır.Çocuğunuzun gerçek kapasitesi bir kova hacmindeyken iken, o neden sadece  bir maşrapa hacminde kullansın ki?

[Yarınki makalemizde sağ lob ve sol lobu etkin kullanabilmek için hangi aktiviteler yapılabilir konusunu işleyeceğiz]

Nerede Hata Yapıyoruz?

İçinde yaşadığımız dünya , malum olunan hali ile insanoğlunun mekanı.Mekan ki, imkanların kullanılarak hayatiyetin devam ettirildiği zemin.Yani amaca matuf olmayan bir araç, bir vasıta dünya.Apoleti güçlü olan insanoğlunun imtihan sahası.Ancak 'deniyyet', 'aşağı' manasındaki dünya günümüzde beşerin kutsadığı bir amaç olmuş.Hisse senedi aşağıya giden bir yatırım aracı gibi iken dünya, bizlerin gelecek hayalini süslemekte.

İnsan ruhunun ali mertebesine muhatap olamayan dünya, içindeki çalkantıları ile huzursuzluğunu hal diliyle izhar etmekte.İçinde bulunduğu zamanı oku(ya)mayan insanoğlu idealize ettiği hususları dillendirmekte ancak 'tabela insanlığından' da çıkamamakta.İlk emri 'oku' olan bir dine mensubiyetimiz , üzerimizde emanet gibi durmakta.İlmin önemini bilen ancak irfan fakiri bir güruh olarak da nefes alıp vererek hayatımızı idame ettirmekteyiz.

Bütün bunlar çaresizlik sıfatından ziyade, bizzat donanımının farkındalığında olamama halinden başka bir şey değil.Çağ açıp çağ kapatmış,mefkûreleri ile cihan çapında iş yapmış ecdadımızın potansiyel vizyonu var iken ümitsizliğe düşmek akıl karı olmasa gerek.Köz olan o enerjinin mevcut gençlerimize aşılayarak yaşanabilirliğini göstermek biz yetişkinlere vazife olsa gerek.Mutluluğu, geçmişten aldığı mefkurenin temelindeki va'di ilahide arayan necib milletimizin dünya çapındaki büyük işlere imza atacak insan kaynaklarını içinde barındırdığı muhakkak.

Hafızalarımıza nakşetmiş müşahhas örneklerle dolu güçlü kişilikler tarihî kadim çerisinde hep çıkagelmiştir. Bu nedenle aynı kaynaklardan beslenmiş faziletler medeniyetinin baş rol oyuncularını birer ustûre kahramanı olarak kitaplarımızın arasına sıkıştırmak vefasızlık olur.Onlar da bir annenin kuzusu idi, çocukluklarını yaşadılar, genç oldular, olgunlaştılar ve ihtiyarladılar. Hafızalarınızın temas ettiği  o insanlar ‘zembille inmedi’ yani.

Batının 'kafa mutluluğu' ve doğunun 'kalp mutluluğu' odaklı teorilerinin yerine kendi eğitimimiz üzerinden farkındalık oluşturarak, kafa ve kalp izdivacının sağlandığı bir modelle cihan çapındaki işlere omuz verme vakti geçmese gerek.

Günümüz gençlerinin en büyük problemi 'idealsizlik'.Aile hayatını 150 m2 lik bir hane içine sıkıştırmadan dünya ölçeğinde ufku yakalayacak gençlere ihtiyaç olduğu aşikar.Toplumun en küçük molekülü olan bir aile evladına kendi değerlerimiz ölçüsünde hedef aşılayacak, öğretmen öğrencisinde vizyon oluşturacak, toplum o gençlerin gaye-i hayallerini milli- manevi değerler üzerinde zemin oluşturacak ve ülkemiz, idealleri ile tüm insanlığa cevap verecek formatta yaşanabilir bir dünyaya yelken açacaktır.  

Gayesiz bir çocuk yetiştirmenin varacağı yer, paraya mekan olmuş cepten başka bir yer değildir.Düşüncelerini,duygularını,hissiyatlarını kontrolize edemeyen gençliğin bugünkü hoyratlığının asıl nedeni hedefsizlikten başka bir şey değildir.

Bireylerin üzerine düşen vazife, 'ben ne yapabilirim ki?' demek değil.Toplumsal hareketlikte her uyarıcı etken bir eğitim aracıdır aslında.Öğrenilen,yaşanılan ve tecrübe edilen.Bu sebeple 'her bireyin kendi göz hinterlandının değdiği yer kadar sorumlulukları' vardır.

Yetişkinlere düşen vazife; gençlerimizi deniyyet çizgisindeki telef olmaya mahal kuru gayelerden ziyade, ulvi hedeflere yönlendirerek istikbaldeki mutluluk hissesinin tüm dünya insanlığına yetecek kadar olduğunu hal diliyle izhar etmekten başka  bir şey değildir.

'İnsanların' çoğaldığı ama 'insanlığın' azaldığı günümüzde zamanın kısalığını  da düşünürek dünyanın bu millete olan ihtiyaç ızdırabını gelin uzatmayalım... 

'Çocuklarımızı Bencillik Marazından Koruma Yolları'

Öncelikle ebeveyn, çocukların 0-6 yaş seviyesinde güçlü aile bağlarıyla örgülenmiş bir yuva hassasiyeti üzerinde durup, kalp balansının boşluğa mahal vermemesini sağlamalıdır. 

Manevi eğitim noktasında duya duya ve doya doya hissedeceği ortamlarla desteklenen çocuk , kendi etrafında cereyan eden hadiselere kayıtsız kalmayacaktır. Bu çerçevede aile içerisinde çocuklara verilecek en büyük insibağ, dua dudaklı ve amin kalpli  prototiplerin canlı bir şeklide işlenmesi olacaktır.Dua, bencilliğin en büyük panzehiridir.

İnsanın bu dünyadaki en muazzam kredisi, her zaman bir dayanağının olduğunu bilmesidir.Bu da bencilliğe ket vurur.Ayrıca 6-12 yaş aralığındaki çocuklarımızla   sıla-i rahim geleneğini canlı tutarak, kimsesiz ve yaşlı insanları beraber ziyaret ederek, fakir insanlara umut olmaya çalışarak, hasta ziyaretleri yaparak çocuğun etrafında geçen hadiseleri içselleştirmesine yardımcı olunabilir.

Yaşama dair olgunluğa ulaştığında da kabir ziyaretleri yaparak  ben duygusunun dünyada hangi değerlerle anlam kazandığını çocuklarımıza hal dilimizle göstererek gelecek neslin şuuraltı müktesebatlarını devamlı olarak besleyebiliriz. Zira batılı bir sosyolog, ölülerle dirilerin beraber yaşadığı Türk milletinin hayat sahasındaki kabirlere dikkati çeker. Bu kadar iç içe bir yaşam anlayışının insanın sosyal bir varlık olarak addedilmesinden ve ruha olgunluk kazandırmasından kaynaklı olduğunu da eserlerinde izhar ederler.

İnsanın sosyal bir varlık olduğu şuurunun çocuklarımızca idrak edildiği andan itibaren de çözüme gidecek yollar için gerçekçi adımlar atılacaktır. Bütün bunlarla ilgili çalışmaların yapıldığını iddia edenler de kendi kuruntularının sesini dinlemektedirler.Zira günümüzde kağıt üzerinde kalan sosyal projeler, maalesef bu faaliyetlerin geri dönütü olmadığına inanan benciller tarafından hazırlanmaktadır. Unutulmamalı ki bir maraz, marazın çapı kadar efor sarfedilerek giderilir.

'Ruhu Bloke Eden Egoizm:Sosyal Kanser'

Kanser hücresi ben merkezlidir.Vücudun temel yaşam ünitesi olan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşan kanser, gittikleri yerlerde kendilerine ait tümör kolonileri kurarak büyümeye devam ederler.Sadece kendi büyümelerini düşünen bu hücreler belli bir vakit sonrası bedende yıkım meydana getirir.

Ruhu bloke eden egoizm de, içtimai bir kanser türüdür.Toplum içinde sosyal kanser olarak yayılan bencillik anaforu, tüketim anlayışını zevk endeksli hale getirip yalnızlık sendromuna tutulmuş tedaviye muhtaç bir çok yığını ortaya çıkarmıştır.

Dünyanın bazı ülkelerinde intihar olaylarının trafik kazalarından daha fazla görülmesinin nedeni de budur.Bunun içindir ki ülkemizde  , 'bencilliğin' toplum bünyesinde metastaz haline gelmeden önce büyük projelerle önlenmesi gerekmektedir. Bunun en büyük tiryakı da çocuğun hidayet eksenli kalbî bir hayatla varolacağıdır. Bireylerde hissiyat-ı insaniye, mana ikliminde seviyesini bulduktan sonra da yaşamak için değil de yaşatmaya dair ulvi gayelerle hayatını tanzim etmeye başlayacaklardır.

Zira içinde bulunduğumuz dünya, hislerimizin donmuş cesedi halidir.Bizler ne kadar hissiyat yörüngeli yaşam halesi oluşturabilirsek, bu dünyadaki donmuş buz parçalarını yavaş yavaş eritirek kendi eksenine oturmuş sevgi adacıkları ortaya çıkacaktır.

'Ben merkezci insan tipolojisi'

İnsanın davranışlarına yön veren değerlerin ve erdemlerin  eğitimi noktasındaki zaafiyetler, çocuklarımızda sağlıklı bir 'ben duygusu' geliştirmede tıkanığlığa neden olmuştur.

Yaşadığımız şu devirde  'hayat bir mücadeledir' öğretisiyle, başarının fayda - maliyet temelli bir ahlaka dayandırılması sonucunda da insani ilişkilerde ben merkezli bir yapı ortaya çıkmıştır.Okul ortamında öğrenciye, sınavlar anaforu içerisinde 'sınıf arkadaşını daima rakip gösterme' gayretleri ve 'hayatta güçlü isen ayakta kalırsın'   rehberliğine dayalı bir eğitim mülahazası, insanlığı kendi ellerimizle yanlızlığa itmekten başka birşey değildir. 

Müşteriyi siftah yapmamış komşusuna yönlendiren bir medeniyetin çocukları olarak, şuur dışı zalim ve vahşi içgüdülerin esiri bir halde 'önce ve daima ben' sloganının  hükümferma olduğu bir zeminde insan tabiatının özünden uzaklaşıldığı aşikardır. 

Diğergamlık, vefa, empati kurma, kendini tanıma ve denetleme, şefkat, merhamet, yardımlaşma,dostluk, yârenlik, karşılıksız verme, sabır, gönül zenginliği gibi toplumun yaşam üniteleri olan değerlerin, 'egoizm' denilen sosyal bir kanserle yerle bir olması ölü bir medeniyetin de habercisi olacaktır.  

Bencilliğin kibri inşa ettiği günümüzde tevazu ve mahviyetten uzak hayat standartları bu işin emaresi. Ama insanoğlu bilmiyor ki toprağa huzurlu uzanabilmek için, toprak gibi mahviyet içerinde yaşamak gerektiğini. Geçmişte parmak sayısınca ifade edilen hedonist ve narsist kişilik tiplerinin günümüzde yaygınlaşarak artması, insanlık medeniyetini kanserli hale getirmiştir. Egoizm hedefli yemek, içmek ve üremek ile ilgili gayeler, hasta tipli insanları üretmiştir.Bu tipler, şahsının menfaati için hile yapmaktan çekinmeyen, yalan söyleyen, kalbinde dayanak noktası olmadığı için de kendi çıkarını yücelten bir özellik çizerler. 

Egoist kişiliklerin dua geleneği yoktur.Kendi menfaatlerini kutsallaştırdıklarından dolayı 'en büyük değer paradır' felsefesine 'amin' derler.Para, narsizimi besler.Para , menfaatleri için kendi zevklerinin tatmini için herşey sayılır. Bunun sonucunda bencil, zalim, kendini özel ve önemli gören, diğer insaları ötekileştiren ben merkezci bir insan tipolojisi ortaya çıkar. Referans noktası olmadığı için mağrur bir tip olarak hayat boyu inorganik madde seviyesinde yaşarlar.

'Tükenmez Kalem Sırrı ve Fıtrat'

Su donarsa dışındaki kabı parçalar.Tohum toprağı delerek yeryüzüne çıkar ve sümbül verir. Kuluçkada vakti gelen yumurta içinden civciv kabuğu kırar ve başını çıkarır.İnsan dışındaki tüm varlıklar fıtrata mahkum ve kayıtlı iken, insan fıtrat zemininde kabileyetleri ölçüsünde nice keşiflere yelken açar. 

Kainatın cari kanununda var olan fıtrat ilkesi her daim işlemeye devam eder.İnsanın mahiyetini ve yaratılış hakikatındaki temel hususiyetler, 'fıtrat' denilen etiketle ifade edilir. Aslında tüm insanlardaki ortak ve benzer özelliklerin adıdır fıtrat. Mesela insanın fıtratına derc olunan doyumsuzluk ve ebediyete talip olma duyguları ortak ve umumidir.

Koordinatları sadece fani dünya ile sınırlı kalmayan insanoğlu, donanımının gereği cebindeki tükenir bir kaleme bile 'tükenmez kalem' demekte ve yokluğun şedid hususiyetininden uzak durmaktadır.Evet yokluk şedidtir.Varlığın en şiddetli düşmanı yokluktur. O yüzden Allah ebedi devam edecek hayat güzergahları da yaratmış ki insanı yokluk cenderesinden alıkoymuştur.İşte insanın, tükenmez kalem demesinin sırrı ,insanın donanımında yer alan fıtri beka arzusudur.

"Adamın bir tanesi İstanbul'da hamallık mesleğini icra etmektedir.Eskiden hamalların kullandığı küfeler varmış.Küfe taşırken adamın beli kamburlaşmış.İhtiyarlamış artık.Yoruluyor ve hamallıktan takati de kalmıyor.

Bazen  atarmış küfeyi ve: 'Ya Rabbi Azraili gönder artık hazırım ben.Bıktım artık Rabbim, hamallıktan kurtulayım, dermiş.

Bir gün yine yokuş mu yokuş bir yerde, yük ağır mı ağır,kendi de yorulmuş ihtiyar artık,biçare bakmış sağından solundan hızlı hızlı giden adamlar var.Hamal canı sıkılıyor ve yeter artık diyor,atıyor küfeyi kenara.

Ya Rabbi çok samimiyim,gönder Azraili al benim canımı demiş.Adam can u gönülden dua edince Azrail gelmiş yanına adamın.

Azrail;'Selamun aleykum', demiş.

Hamal;'Sen kimsin?'

Azrail;'Ben ölüm meleğiyim. Beni çağırdın ya, ben de geldim' demiş.

Hamal; 'Hele şu küfeyi sırtıma bi kaldırıver' demiş."

' Z ' Nesli..

21.yüzyılın kuşak sınıflandırılmasında yerini alan 'Z' nesline gelinceye kadarki serüvene baktığımızda;1925 öncesi doğanlar 'emekliler', 1926 -1945 arasında doğanlar 'kurucu kuşak', 1946 - 1964 arasında doğanlar 'bebek patlaması kuşağı', 1965 -1981 arasında doğanlar 'X' kuşağı, 1982 -1994 arasında doğanlar 'Y' kuşağı ve 1995/2001 ve sonrasında doğanlar da 'Z' kuşağı olarak adlandırılmaktadır.                                                   

Araştırmalar gösteriyor ki yokluk bilgileri olmayan, sabırsız, internet ve çok kanallı televizyon dünyasının içinde bulunan, stabil, özgürlüğüne düşkün, sadakatsiz , özentili, sanal mutlulukları olan, dikkatlerini toplamada zorlukları olan, multitasking çalışan, mobil ya da yüzyüze görüşme haricinde sanal görüşmeyi tercih eden, sosyal ağlarda arkadaş çevreleri çok geniş olan, zor beğenen, çok hızlı adapte olan ve hırçın bir  nesil tipolojisinin muhataplarıyız.İşte size günümüz 'Z' nesli örneği;

'Küçük Temel'le arkadaşları sınfta aralarında kim daha zeki diye tartışıyorlarmış.

Küçük Temel:

- Ben çok zekiyimdur, üç aylıkken yürümeye başlamişum, der.

Oradan Dursun söze atılılır:

- Sen,ha puna zeka mi diysun daaa!Haçan ben üç yaşuna kadar kendimi kucakta taşitmuşum!

Esasen kendi aralarında sorun yaşamayan bu nesiller, maalesef bizimle sorun yaşamaktadırlar.Bilmeliyiz ki her insan bir limandır,usta kaptanını bekler.O kaptanlık görevi de bugün öğretmenlere tevdi edilmiştir.Unutmamak gerekir ki öğrenci , öğretmenin karakteri değil, kaderidir.Öyleyse günümüz eğitimcileri kaderinin tadını çıkartıp,ülkemizin kader dantelasındaki ilmeğe bir tığ da benden azmiyle karakter inşasında yerlerini almalıdırlar.Nitekim dünyanın en önemli zenginlik kaynağı olan insanı da ancak sarraf bir eğitimci işleyecektir.Bu nokta-i nazarla öğrencinin cibilliyetine ait istidat zenginliğinin her yaş anındaki gelişimi ayrı bir önem arzedecektir.Zira kainatın focus noktasındaki insanın  talim ve terbiyesinin bedeli olmaz.

'Ortaokul Mezunu Doğan Çocuklarımız'

Bugünün çocukları adeta ortaokul mezunu olarak doğuyorlar.Tıp literatüründe yerini alan normal ve sezeryan doğum ünitesine,bir de 'dijital doğanlar' eklendi.Kendilerini mobil iletişim devriminin içinde bulan bu çocuklar bilişim dünyasını, kullanma kılavuzunu okumadan öğrenmekte ve kullanmaktadırlar.

Sosyolojik olarak yaşadığımız şu zaman dilimi gösterdi ki bu çocuklar 'dijital yerli' olmakla beraber, biz yetişkinler 'dijital göçmen' sıfatını daha iyi taşımaktayız.Bu tespit aslında günümüzdeki kuşak çatışmasının da en belirgin özelliği olarak göze çarpmaktadır.Unutmamamız gerekir ki bizler 'itaat' döneminin çocuklarıyken, günümüz nesli 'ikna' devrinin çocukları.İtaat dönemindeki eğitim formatını, ikna devrinin çocukları üzerinde uygulayarak başarılacağı düşüncesi, yanılgıdan başka birşey değildir.Zira içinde bulunduğumuz zaman diliminde insanlar değişmemiştir, yetişme şartları değişmiştir.Bu nedenle de yeni sorulara eski cevaplar vererek sonuca ulaşılamayacağı vakidir. Kendini yenileyecek örgün eğitim müesseselerinde akılda tahkim, idrakte tasnif ve ilimde rusuhiyet üzerine kurulu bir anlayışın hakim olacağı günler de pek yakındır.