Hâl Dili...

Hal Dili

Su, girdiği kabın şeklini alır. Öğrencinin devletle olan ilk münasebetinin gerçekleştiği okul ortamında, öğrenciye idealize edeceği zeminler oluşturma mecburiyetindeyiz. Bu zemin de  kâl dili olan öğretim formatının dışına çıkılarak, hâl dili olan eğitim formatları üzerinde sergilenecek gayretlerle sonuç bulacaktır. Çünkü nesil yetiştirmede önder vazife alan 'muvazzaf öğretmenler', tâlim ve terbiyedeki nakış izlerinin, şahıslarındaki nakkaş ufkuyla dantelalandığını idrakten çıkarmamalıdır.

Gırtlak ağalı yaparak sözün tesiriyeti kesbetmez. Sesin yüksek olması birşey ifade etmez ama, sözün yüksekliği muhatap adına çok şey ifade eder. Zira ağacın yapraklarını büyüten gökgürültüsü değil yağmurlardır.

Bir buğday bir ağaç kadar sümbüllenemeyeceğinden dolayı tâlim ve terbiyede de muhatap olduğumuz evladlarımızın fıtrat ve tabiatına göre bir kelam kullanmalı ki hakiki gayeye nigehban olunabilsin. Yoksa mahsul gayeli bir toprak zemininde çekirdekleri çürütürüz de bîhaber hayatımıza devam ederiz.

Eğitimde de hâl dilidir önemli olan. Söz, söyleyenin soluğundan anlaşılır. Sarımsak kokulu nefesimizle misk kokusundan bahsediyorsak nâ-hal bir dile sahibiz demektir. Bu sebeple ruhumuza ait olmayan hiçbir sesi seslendirmeyelim, tabiatımız haline gelmeyen hiçbir sözü ifade etmeyelim ve insanın nöronlarına kadar kalıcı iz bırakmak için söylenenlerin slogandan çıkıp yaşantımıza dair aksetmesi için efor harcayalım. 

Unutulmamalı ki çocuklarımız donmamış betona benzerler, üzerlerine ne düşerse izi kalır.

Güven Bağrında Sevgi - 2

Günümüzde bedenin ihtiyaçları azami derecede giderilirken, ruhun ihtiyaçlarına cevap verilememekte. Çocuk 'güven ve güven' bağrında boy atar, 'sevgi' dalında da yetişir. Çocukla iletişimin en önemli bileşenlerinin ebeveyn tarafından zamanın akışına bırakılması ilginçtir. Zira çocukla iletişim doğumla başlar, yaş seviyesine göre kuvvetlenerek temâdi eder. Bu süreçte de anne - babanın iletişim sermayesi hep 'güven ve sevgi' parametresi ile zenginleşir. Hem aile hem okul bu iki önemli hususa ev sahipliği yaptığı sürece de teoride kalan hiç bir şey kalmayacaktır. Sorunlu ve problemli gösterilen bireylerde çözümsüzlük sebepleri de bu iki hasletin ihmalinden kaynaklanmaktadır.

Ebeveyn, sevgisine sınır koymamalı ki çocuk duygu yoksunluğu yaşamasın. Zira sevmek, sevilmenin peşin bedelidir. Günümüzde yanlış addedilen ‘çocuğa çok yüz verirsen veya çocukla çok sık birlikte olursan kendine bağımlı yaparsın’ anlayışı, maalesef ailelerde hurafe olarak devam etmektedir. Ebeveyn bilmeli ki çocuk eksik kalan sevgiyi her zaman başka yerlere arayarak doldurmasını bilir.

Kâinat hiç bir metrajında boşluk kabul etmez iken, kendisine hizmet edilen beşer dünyasında bir boşluğun kabul edilebilirliği imkansızdır. Evde sevgi görmeyen evlad, başka yerde gördüğü küçük sevgilere hemen meyleder ve onun adına 'aşk' der. İnsan kaynayan bir tencere gibidir. Kaynayınca basıç artar. Ve siz subapını açmadığınız takdirde de patlamaya müheyya kılarsınız. Bir maden olan altın, fiziki şartlarda 1064 santigrat derecede erirken, altından daha kıymetli çocuğu  da sevgi hâlesiyle yavaş yavaş eritebileceksin ki tâlim ve terbiyede muvaffak olunabilsin. İnsanda kan pompalayan bir et parçası var ve Yüce Yaratıcı ona sevgi koymuşsa, size daima 'sevgi' pompalamak düşer. Trafo gibi olmak lazım ki etrafa  enerji yayarak sevgi potaları ikâme edilsin. 

Zira günümüz depresif hastalıklara en acil reçete, kişinin kendisi dışında da seveceği kimselerin varlığını hissetirmesi olacaktır.

Veresiye Sevgi Olmaz!

İnsanoğlu , zamanımızda güven duygusu sorunu yaşamaktadır. 

Günümüzde güven duygusu yoksun beşerî münasebetler yetim bir toplum prototipini de ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle içinde bulunduğumuz zaman diliminde insanlık, çevresine 'güven' duygusu verme azmini taşımalıdır. Zira 'güvenilmek', 'sevilmekten' daha büyük iltifattır.

Kabuğumuza vurulan boyalar zamanla içimize işler. Bizler güven ve sevgi hâlesi etrafında çocuklarımızın nâzenin kabuklarına öyle dokunalım ki yürek ülkeleri duyuşsal anlamda ayrı bir enginlik kazansın.

Duyuşsal hedef dediğimiz davranış kazanımları ne zaman ki eğitim ağımızın içerisinde amaç olarak yerini aldı, işte o zaman karşılaşılan sorunlar da minimize olacaktır.

“Abbasi Halifelerinden Harun Reşid devrinde Bağdat’ta yaşamış olan ve veli olarak bilinen Behlül Dana Hazretleri, Harun Reşid’in hayatında önemli bir yer tutar.

    Bir gün Harun Reşid Behlül Dana'ya şöyle bir soru sorar:

    - Sen en çok kimi seversin ya Hazret?

    O da şöyle cevap vermiş:

    - Karnımı kim doyurursa onu severim!

    Harun Reşid bu sefer şöyle bir soru sormuş:

    - Eğer ben senin karnını doyurursam beni sevecek misin?

    Behlül Dana Hazretlerinin  cevabı da gecikmemiş;

  - Veresiye sevgi olmaz efendim! ”

Sevginin lafa değil eyleme ihtiyacı vardır. Çünkü sevgi ,histir. Karşılığında eylem ister, fedakarlık ister. Talim ve terbiye kuşağında madde ve mânâ eğitiminin temeli sevgi ise, götürü bedel usul veya veresiye anlayışıyla bir neslin yetişmesi düşünülemez.

İhale şartlarını bilerek anne-baba olan, ihale şartlarını göze alarak öğretmen olan kişilerin, öncelikli hedefi kalıcı izli sevgi hâleleri oluşturmak olacaktır. 

Güven Bağrında Sevgi-1

Güven bağrından neş'et edecek sevgi, insan fıtratına derc olunan büyük bir sermayedir. Bu sermaye insanın limbik sistemini beslemesi açısından da hayatî öneme sahiptir. Bireylerin tahrip olan limbik sistemlerinden kaynaklı insanlık dışı vahşetlerin yaşandığı günümüzde, dimağ ve yürek rezonansını sağlayacak aile terbiyesi ehemmiyet kesbetmektedir.

Güven ve sevgi, çocuğun yeterliliklerini görmesine mahal verir. Ruhsal baskı, çocukların ufkuna gölge düşürür ve  yetersizlik sendromuna girer.Yetersizliğini farketmek ise endişeyi doğurur. İçsel uyumsuzluktan fırsat bulan enerjidir kaygı. Bu nedenle ebeveyn, evde yuva hâlesi estirmeye gayret etmelidir.

Aile ortamlarında yüksek sesli bağırmalar çocuğun güven tohumlarını zedelerken, aşırı koruyucu ebeveyn yaklaşımları da kaygı derinliğini artırarak çocuğun güven debisini en aza indirmektedir. 

Unutulmamalı ki insan ruhu nihayetsiz güven duygusuna muhtaçtır.

Boynun Kırılmadan Boynunu Bükme

Ayakkabıyı hareket ettiren şey adımlardır. Adımlar hedeflere, hedefler de mefkure buudlu nesillere koşacaktır. İstikbale ait nesil, öyle bir yürüsün ki yürüdüğü yolda iz bıraksın. 

Hayattaki ayrıntılardır fırsata dönüşen. Onun için fırsatlara hazırlıklı bireyler yetiştirmeli ki çocuklarımızın stratejileri sağlam zemine bassın. Çocuğa 'boynun kırılmadan boynunu bükme' stratejisini öğretip, Sultan Fatih'in genç yaşta fethe müyesser kılındığını hatırlatmalı ve duruşuyla modelleme sunmalı. Motivasyonun ümit eksenli karakter tipleri ile desteklenmesi çocuğun umutlarını ziyâdeleştirecektir. 

Kaygıların dibe vurmasına mahal veren bu fikrî yetenek çalışmaları bireyde tatlı bir mefkure anlayışına da zemin hazırlayacaktır. Nitekim ağacın gayesi meyve, meyvenin de gayesi insandır. Demek ki insanın hayat kalitesinin içinde gayesin de gayesi diyebileceğimiz bir gâyet'ül-gâyât şablonu olmalı. 

Gâyet'ül-gâye

Ecdadımızın gâye-i hayalleri çocuk için ufuk olmalı ve genetik yapısından gelen coşkuyla 'başka insanların hayal edemeyeceği şeyler benim stratejim olur' anlayışına yelken açmalıdırlar. Zira İspanya zindanlarında 27 sene çile çeken İtalyan düşünür Tommaso Campanella Güneş Ülkesi'nin ütopyasını kurarken, bizim ecdadımız cihan - şümûl bir devletin nizâmını gerçek hayatta yaşamaktaydı. 

"Çiftlikten çiftliğe, yarıştan yarışa koşarak atları terbiye etmeye çalışan gezgin bir at terbiyecisi vardır. Gezgin babanın işi nedeniyle, çocuğunun orta öğretimi de kesintilere uğramıştır. Bir vakit okulda Türkçe Öğretmeni, öğrencilerinden büyüdükleri zaman ne olmak ve ne yapmak istedikleri konusunda bir kompozisyon yazmalarını ister.

Gezgin ailenin 13 yaşındaki oğlu, bütün gece oturup günün birinde at çiftliğine sahip olmayı hedeflediğini anlatan yedi sayfalık bir kompozisyon yazar. Hayalini en ince ayrıntılarıyla anlatır. Hatta hayalindeki 200 dönümlük çiftliğin krokisini de çizer. Binaların, ahırların ve koşu yollarının yerlerini gösterir. Krokiye, 200 dönümlük arazinin üzerine oturacak 1000 metrekarelik evin ayrıntılı planını da eklemeyi unutmaz. Ertesi gün hocasına sunduğu yedi sayfalık ödev, tam kalbinin sesi olur.

   Gezgin ailenin genç oğlu iki gün sonra ödevi geri alır. Kağıdın üzerinde kırmızı kalemle yazılmış kocaman bir "sıfır" ve "dersten sonra beni gör" uyarısı vardır.

   - "Neden 'sıfır' aldım?, diye merakla sorar hocasına çocuk...

   - "Bu senin yaşında bir çocuk için gerçekçi olmayan bir hayal. Paran yok. Gezginci bir aileden geliyorsun. Kaynağınız yok. At çiftliği kurmak büyük para gerektirir. Önce araziyi satın alman lazım. Damızlık hayvanlar da alman gerekiyor. Bunu başarman imkansız" der hocası ve ekler:

   - "Eğer ödevini gerçekçi hedefler belirledikten sonra yeniden yazarsan, o zaman notunu yeniden gözden geçiririm."

   Çocuk evine döner ve uzun uzun düşünür.Bir müddet sonra babasına danışır:

  Babası;

 - "Oğlum! Bu konuda kararını kendin vermelisin. Bu senin hayatın için oldukça önemli bir seçim!" der.

   Çocuk bir hafta kadar düşündükten sonra ödevini, hiçbir değişiklik yapmadan geri götürür ve şöyle der hocasına:

   - "Siz verdiğiniz notu değiştirmeyin, ben de hayallerimi!"

   O orta 2 öğrencisi bugün 200 dönümlük arazi üzerindeki 1000 metrekarelik evinde oturuyor. Yıllar önce yazdığı ödev ise, şöminenin üzerinde çerçevelenmiş olarak asılı durmaktadır.

   Kişi aslında vazgeçtiğinde üzülür, kaybettiğinde değil. Unutmamalı ki vazgeçtiğin her şeyi, başkasına hediye edersin. Tercihten kaçınan da tercihini zaten yapmış demektir. Unutulmamalı ki ertelenen hayaller ve hedefler psikolojik sıkıntıların zeminini oluşturur.

Fikrî Yetenek

Fikrî yetenek insanoğlunun olmazsa olmazıdır. Çocukta beklenti oluşturdukça düşünme yetisini artırırsınız. Zira beklenti, etkili çekim gücüdür. Beklentileri müspete odakladığınız sürece kâinatın çekim yasasını harekete geçirirsiniz. Düşünceler manyetik sinyaller yayarken müspet odaklı kendi ruhuna ait düşünceleri de kendine doğru çeker.

Menfî düşünceler de bu çekim yasasına uygun hareket eder. Halk arasında 'korktuğum başıma geldi' sözünün kaynağı bundandır. Düşünürken neyi hayal edersen tasavvurun o cinsten olur, neyi tasavvur edersen de akıl o cinsten çalışır. Değer üretenler başarı frekansını yakalarken, endişe üretenler korku frekansının sinyaline muhatap olurlar. İnsanın alâkası nereye uzanıyorsa kudreti de o derece büyük olur. Bu çerçevede alâka duyduğunuz düşünceler, insanın kendine ait dünyasının hudutlarını da belirlemiş olacaktır. Böylece düşünceleriniz frekansınızı belirlerken, duygularınız hangi frekansta olduğunuzu bildirecektir.

Çocuklarınıza olumlu dil kalıpları ile olan yaklaşımlarınız her dâim onun fikrî yeteneğine de müspet etki edecektir. Bu bağlamda aile ortamında kullandığınız ifade ve beyanlarınızın aslında çocuklarınızın düşünce mülâhazalarına katkısının ne kadar önemli olduğuna da bir işarettir.

Her şey Maddiyat mıdır?

"Antikacılık yapan genç bir adam, antika merakı sebebiyle Anadolu'nun en ücra köşelerini dolaşıyor ve gözüne kestirdiği malları yok pahasına satın alarak yolunu buluyordu. Kış kıyamet demeden sürdürdüğü seyahatler sırasında başına gelmeyen kalmamış gibiydi. Fakat, bu seferki hepsinden farklı görünüyordu. Yolları kapatan kar yüzünden arabasını terk etmiş ve yoğun tipi altında donmak üzereyken, bir ihtiyar tarafından bulunup onun kulübesine davet edilmişti. Yaşlı adam, antikacının yürümesine yardım ederken:

   - ‘Günlerdir hasta olduğumdan, odun kesmek için ilk defa dışarıya çıktım, meğer seni bulmak için iyileşmişim.’ dedi.

Diz boyuna varan karla boğuşup kulübeye geldiklerinde, antikacının beyaz göre göre donuklaşan gözleri faltaşı gibi açıldı. Odanın orta yerindeki kuzinenin etrafını saran üç-dört iskemle, onun şimdiye kadar gördüğü en güzel antikalar olmalıydı. Saatlerdir kar içinde kalan vücudu bir anda ısınmış, buzları bir türlü çözülmeyen patlıcan moru suratını ateşler kaplamıştı. Yaşlı adam, misafirini yatırmak için acele ediyordu. Ona birkaç lokma ikram edip sedirdeki yatağını hazırlarken:

   - ‘Bugün soba yakamadım evladım, ama bu yorganlar seni ısıtacaktır.’ dedi.

   Ev sahibi, yıllar önce vefat eden eşiyle paylaştıkları odaya geçerken, antikacı da tiftikten örülen battaniyelerin arasına gömüldü. Ancak bütün yorgunluğuna rağmen bir türlü uyuyamıyordu. Ertesi gün gitmeden önce ne yapıp yapıp o iskemleleri almalı, bunun için de iyi bir senaryo uydurmalıydı. Mesela, hayatını kurtarmasına karşılık ihtiyara birkaç koltuk satın alabilir ve eskimiş olduğu bahanesiyle dışarıya çıkarttığı iskemleleri, çaktırmadan minibüsün arkasına atabilirdi. Hatta onları kaptığı gibi kaçmak bile mümkündü. Yürümeye dahi mecali olmayan ihtiyar, sanki onun peşinden koşacak mıydı?

Genç adam, kafasındaki fikirleri olgunlaştırmaya çalışırken dalıp dalıp gidiyor ve rüzgarın sesiyle uyandığı zamanlar, kaldığı yerden devam ediyordu. Bu arada yaşlı adamın sabah namazına kalktığını farketmiş, hatta hayal meyal olsa bile odun parçaladığını duymuştu. Gözlerini açtığında, onun kuzine üzerinde yemek pişirdiğini gördü ve etrafına bakınırken, birden iskemleleri hatırladı. Hafifçe doğrulup çevresine baktı : Aman Allahım..! Antikalardan hiçbiri ortada yoktu.

İhtiyar kurt, herhalde planını hissetmiş ve belki de uykudaki konuşmasını duyarak onları emin bir yere kaldırmıştı. Sakin görünmeye çalışarak:

 - ‘İliğim kemiğim ısınmış, dedi. Çorbanız da güzel koktu doğrusu. Ama akşamki iskemleleri göremiyorum.’ dedi antikacı.

Yaşlı adam, odanın köşesine yığdığı iskemle parçalarından birini daha sobaya atarken:

- ‘İskemle dediğin, dünya malı be evladım’, dedi. ‘Biz misafirimizi üşütür müyüz?"